Chinouk Thijssen On Stage

De schrijver: Chinouk Thijssen

Dans was niet alleen plan A voor Chinouk Thijssen (1983). Het was óók plan B, C, D én E. Een blessure maakte een einde aan die droom. Inmiddels is Chinouk succesvol als schrijver en ondernemer. We kennen haar van o.a. de populaire Truth or Dance-trilogie. De filmrechten van haar debuut Fataal Spel zijn verkocht én ze runt een goedlopend bedrijf. Maar dat succes kwam niet vanzelf.

‘Mijn hele leven heb ik van mensen om mij heen gehoord dat het niets zou worden met mij. Als leerling had ik geen zin om me voor school in te zetten. Ik kreeg na de citotoets een vbo-advies, maar mijn ouders vonden dat ik mavo moest proberen. Dat eerste jaar ging heel goed. Zo goed dat ik kon doorstromen naar havo, maar dat heb ik enorm onderschat. Ik dacht: mooi, nu ben ik er, ik hoef niks meer te doen. Vervolgens kon ik datzelfde jaar weer terug naar de mavo.

Toen ik examen deed, zakte ik zo fors dat het bijna knap te noemen was. Ik had tweeën en drieën op mijn eindlijst. Mijn ouders trakteerden me zelfs op chocoladeroomsoezen omdat ik zó goed gezakt was. Daarna moest het wel over zijn met de pret, vonden ze, en ze stuurden me naar een andere school die veel strenger was. Ik vond het daar afschuwelijk, kende er niemand en had geen klik met mijn klasgenoten. Ik wilde zó graag weg daar, dat ik weer keihard ging werken. Dat jaar bleek ik Pfeiffer te hebben, en mijn dokter zei dat hij een briefje voor me zou schrijven als mijn examens niet goed zouden gaan. Maar ondanks dat ik ziek was, slaagde ik alsnog. Zo hard heb ik toen gewerkt.’

Dat blijkt een rode draad in het leven van Chinouk. Als ze eenmaal een doel heeft, brengt niets of niemand haar daarvan af. En die luie leerling bleek het in zich te hebben om keihard te werken, als ze het maar belangrijk genoeg vindt.

Tot mijn zestiende was dans alles voor me.

‘Tot mijn zestiende was dans alles voor me. Ik zat op de Royal Academy of Dance en kreeg les in ballet, showdance, jazzballet, pointes en musical. Ik wist zeker dat hier mijn toekomst lag. Dansen was niet alleen plan A voor mij. Het was ook plan B, C, D en E. Alles viel weg toen ik door een blessure moest stoppen met de opleiding. Ik had geen idee wat ik verder wilde, dus deed ik een beroepentest. Daar kwam de zorg uit. Mijn oma en moeder moesten heel erg lachen, want die dachten: Chinouk in de zorg? Die is overal vies van. Maar ik dacht: ik ga het wel proberen.’

Chinouk Thijssen doet een balletoefening aan de barre.
Tot haar zestiende zat Chinouk Thijssen op de Royal Academy of Dance. Dans was alles voor haar.

Chinouk deed een toelatingstest en werd toegelaten tot de opleiding tot verzorgende. Na een jaar switchte ze naar verpleegkunde in de psychiatrie. 

‘Dat vond ik heel interessant, maar tijdens de eerste stage merkte ik dat ik er veel te jong voor was. Ik kwam in aanraking met junks die me vroegen of ik aan een spuit kon komen. Daar kon ik totaal niet mee omgaan. Die stage heb ik afgemaakt op de salarisadministratie. Dát vond ik toen wel leuk, maar toch ben ik daar niet in verdergegaan.
Ik kreeg het advies om algemene verpleegkunde te gaan doen. Dat was een bbl-opleiding, en dat heb ik drie jaar volgehouden met elk halfjaar een stage. Sommige stages vond ik heel erg leuk, zoals op de afdeling plastische chirurgie en de afdeling traumatologie. Misschien trokken de heftige verhalen me daar al aan: er kwamen mensen met steekwonden en ik moest infuuszakken verwisselen.
Ook het werken met geriatrische patiënten vond ik echt leuk. Ook weer verhalen: die oude mensen hadden altijd veel te vertellen, maar ik mocht niet te lang met ze praten omdat ik mijn werk moest doen.

Mijn stage op de afdeling orthopedie was een heel slechte ervaring. Daar ben ik eigenlijk gewoon weggepest. Een paar collega’s maakten continu gemene opmerkingen over mijn uiterlijk. Zo erg dat ik zelfs mijn haarstijl en kleding aanpaste. Ik ging met buikpijn naar mijn werk, tot ik het niet meer volhield. Als ik iets niet leuk vind, dan blijf ik er niet in hangen. Zo ben ik. Dus ben ik per direct gestopt.’

Het eerste boek

Geïnspireerd door haar werk als leerling-verpleegkundige besloot Chinouk haar eerste boek te schrijven: Liefdesduivel. Dat was in 2009, Chinouk was toen halverwege de twintig.‘Ik kende die wereld goed, dus mijn hoofdpersonage was leerling-verpleegkundige. Ik heb in dat boek ook wraak genomen op die collega die de vreselijkste scheldwoorden voor me bedacht. Ik heb haar met naam en uiterlijke kenmerken een rol in mijn boek gegeven. Dat was mijn wraak. Je moet altijd oppassen een schrijver boos te maken, want voor je het weet zit je in een boek! Ik weet dat ze het ook gelezen heeft, want ik kwam haar nog eens tegen op een forum, waar ze mijn boek afkraakte.’

Iedereen het tegendeel bewijzen werd mijn ultieme drijfveer.

Toen ze voor het eerst vertelde dat ze een boek wilde schrijven, kreeg ze vooral lacherig commentaar. Gesteund voelde ze zich niet. Schrijven deed ze in de avonduren, naast verschillende baantjes die elkaar opvolgden, bijvoorbeeld als administratief medewerker, telefoniste en medewerker in een archief.

‘Mensen namen mijn schrijfambitie niet serieus. Iedereen denkt altijd alleen aan banen in loondienst. Ook bij zo’n beroepentest wordt er nauwelijks stilgestaan bij de mogelijkheid om een creatief beroep te kiezen of zelfstandig ondernemer te worden. Van het meeste werk dat ik nu doe, had ik nooit verwacht dat ik daar geld mee kon verdienen. Wat dat betreft heb ik echt alles zelf moeten ontdekken en ik weet nu dat er veel meer mogelijkheden zijn dan ik toen dacht. ‘Wat is nu je échte plan?’ vroegen mensen als ik over het schrijven vertelde. En: ‘O, is jouw leven dan zo interessant?’ Dat bracht me zeker wel aan het twijfelen. Ik was nog jong toen, en wist zelf ook niet of ik het wel zou kunnen. Toch haalde ik er ook kracht uit. Iedereen het tegendeel bewijzen werd mijn ultieme drijfveer.’

Close-up van Chinouk Thijssen tijdens een signeersessie.
Chinouk tijdens een signeersessie. Het land doorreizen om lezers te ontmoeten is nu een vast onderdeel van haar agenda.

Die bewijsdrang heeft ze nog steeds, ook nu het succes en de erkenning er eindelijk is. Het was een lange weg om te komen waar ze nu staat. Een weg langs talloze afwijzingen, misschien-stapels van uitgeverijen en mensen die zeiden dat ze het beter op kon geven. Toch hield ze vol en bouwde ze stap voor stap aan haar carrière.

‘Ik begon een beetje naïef. In mijn achterhoofd had ik het ideaalbeeld van een boek schrijven en meteen een contract bij een uitgever krijgen en bestsellerauteur worden. Nou, think again. Zo werkt dat dus niet. Ik heb echt wel een realitycheck gekregen. Ik ontving afwijzing na afwijzing. In het begin dacht ik: oké, ik moet mezelf nog verder ontwikkelen. Ik ging steeds aan de slag met feedback van lezers en uitgevers. Ik bleef hoop houden en kwam ook steeds een stapje verder. Ik kwam op misschien-stapels te liggen bij uitgevers. Dat betekent dat ze er potentie in zien en je de kans willen geven je verhaal te herschrijven.
Toch kwam daar uiteindelijk ook geen contract uit voort.

Ik probeerde steeds maar te blijven geloven dat mijn tijd nog wel zou komen. Maar op een gegeven moment slaat de onzekerheid echt wel toe. Na de zoveelste afwijzing ga je denken: oké, nu zijn het er zoveel, misschien kan ik het dan echt niet. Maar ik kon ook niet stoppen. Ik kon niet níét schrijven. Dat is belangrijk, vind ik: je moet iets vinden waar je niet zonder kunt, wat je ook zou doen als je er niet voor betaald zou krijgen. Zelfs als ik er niets mee verdiende, zou ik nog steeds willen dat mensen mijn verhalen lezen. Ik wil dat ze even hun eigen zorgen opzij kunnen zetten, dat ze zich ontspannen, of bang worden en nachtmerries krijgen. En ik wil jongeren inspireren om hun dromen waar te maken.’

Dus ze ging door. Tien jaar lang! Natuurlijk moest er ook geld binnenkomen en daar kwam de ondernemende aard van Chinouk naar boven.

‘Voor ik freelancer werd, werkte ik in een sieradenwinkel en ik leefde voor mijn vrije dagen. Ik telde af tot het weekend was en was zelfs blij als ik ziek was. Mijn contract werd toen midden in crisistijd niet verlengd en ik had veertig sollicitaties lopen. Toen kwam ik een freelancer tegen die correctiewerk deed voor uitgeverijen en zij heeft mij geholpen dat op te starten. Zij is nog steeds een van de bureauredacteuren voor wie ik veel werk.
Zo leerde ik de wereld goed kennen, maar ik deed het vooral omdat ik dacht dan meer tijd voor het schrijven te hebben. Dat was de grootste misvatting ooit, want ik ging juist alleen maar meer uren maken. Maar ik was nu wél de hele tijd met teksten bezig. Dat was mijn passie en ik kreeg daar ook energie van, wat ik niet krijg van werken voor een baas.

Ik ontdekte daar dat ik wél een enorme drive en werklust heb. Dat kwam toen echt naar boven. Ik ging de huisregels van uitgeverijen uit mijn hoofd leren, proefopdrachten aanvragen en maken. In het eerste jaar verdiende ik niks. Mijn ouders hadden me één jaar gegeven om mijn bedrijf op te starten en er inkomen uit te halen. Die deadline zorgde ervoor dat ik alles op alles zette. Na dat eerste jaar had ik nog geen goedlopend bedrijf, maar de eerste opdrachten begonnen wel binnen te komen en mijn ouders zagen hoe hard ik werkte. Zij vonden ook dat het zonde was om nu op te geven. In het tweede jaar begon ik alsnog te twijfelen of het wel zou lukken en dacht ik dat ik misschien toch maar weer een baan moest zoeken, maar toen kreeg ik er een grote opdrachtgever bij waardoor ik het fulltime kon gaan doen.’

Van het meeste werk dat ik nu doe, had ik nooit verwacht dat ik daar geld mee kon verdienen.

Advies voor beginnende ondernemers:

‘Er wordt altijd maar op zekerheid gehamerd: zorg dat je een vaste baan hebt, dan heb je zekerheid. Bouw daarnaast je onderneming. Dat vind ik een slecht advies. Dan heb je niet de focus op je bedrijf en omdat er niks van afhangt, hoef je er niet vol voor te gaan. Kijk, je moet wel je rekeningen kunnen betalen, maar daarom zou ik juist zeggen: werk hard, zorg dat je een buffer hebt en zet dan alles op alles. Een vast inkomen klinkt aantrekkelijk, en het is fijn om te weten wanneer je geld binnenkomt en hoeveel het is. Maar ik heb nu zoveel vaste opdrachtgevers, dat ik daaruit ook een bepaalde zekerheid heb en ongeveer weet wat er binnenkomt per maand. En dan ook nog met werk dat ik leuk vind!

Onthoud: het lukt nooit meteen, in het eerste jaar behaal je niet meteen een topomzet. Voor mij was de deadline van mijn ouders een grote drijfveer: ik wilde ze echt bewijzen dat ik het kon.

Die twijfel, lukt het wel of niet, die heb ik nog steeds. Ook na tien jaar. Heel lang vond ik het moeilijk om opdrachten af te wijzen en dan werkte ik steeds maar extra uren omdat ik dacht: wat als ik ze nu afwijs en ze komen straks niet meer? Op een gegeven moment ben ik dat toch gaan doen. Ik heb het nu drukker met schrijven en lezingen op scholen. Dus ik moest wel keuzes gaan maken. 

Nog wat kleine tips, die misschien kunnen helpen: hou overzicht door zelf je aangifte omzetbelasting te doen. Later kun je dit misschien uitbesteden, maar ik vind het fijn om precies te weten wat er binnenkomt en wat ik moet betalen. Ik zet de btw die ik moet afdragen op een aparte rekening zodat ik me niet rijker reken dan ik ben. Ik spaar op elk btw-bedrag een paar euro extra, zo creëer ik voor mezelf een financieel meevallertje.’

Inspirerende ondernemers om te volgen:

  • Charlotte van ’t Wout
  • Kelly Weekers
  • Emilie Sobels
  • Eve Tomaszewski

Werk hard, zorg dat je een buffer hebt en zet dan alles op alles.

Tips van Chinouk voor schrijvers:

Voor beginnende schrijvers wil ik benadrukken: geld verdienen komt later, maar dat moet niet de motivatie zijn. Ik heb er een bedrijf omheen gecreëerd zodat ik kon blijven schrijven.

Cursussen:

Het succes van de Truth or Dance-trilogie heeft Chinouk totaal overvallen.
Doorbraak

In 2017 veranderde er veel voor Chinouk. Eindelijk kwam haar droom uit: een contract bij een grote uitgeverij. Inmiddels had ze al meerdere boeken zelf uitgegeven, een succesvolle onderneming en een groot bereik op social media opgebouwd. Hoe kwam ze dan bij die uitgever terecht?

‘Ik had ze zelf benaderd, nu drie jaar geleden, en ik kreeg al heel snel een mail terug. Twee weken later zat ik daar al aan tafel. Ik was heel zenuwachtig voor dat gesprek, had me erop voorbereid dat ik me enorm moest verkopen, zoals bij een sollicitatiegesprek. Maar het eerste wat ze zeiden was: we willen komend voorjaar je boek uitbrengen. Ik moest nog wat kleine dingen aan mijn boek veranderen, maar dat waren dingen waar ik ook helemaal achter stond. Sinds ik bij Clavis heb mogen tekenen ben ik in een enorme flow gekomen. Voor mij maakt het echt heel veel verschil. Ik weet nu dat er een heel team achter me staat. Hierdoor ontwikkel ik me nog meer als schrijver, en ik heb een groter bereik. Er liggen nu stapels van mijn boeken in de boekhandel. Clavis voelt voor mij als een fijne familie.’

Fataal Spel, haar eerste thriller voor Young Adult, werd goed ontvangen. Al snel volgde deel één van de nog succesvollere Truth or Dance-trilogie, die zich afspeelt in de balletwereld. Er is een optie op de filmrechten van Fataal Spel en de populariteit van Truth or Dance blijft maar groeien.

‘Ik had nooit gedacht dat Truth or Dance mijn doorbraak zou worden, omdat het onderwerp en de setting erg specifiek zijn. Ik wist niet of veel mensen het leuk zouden vinden om over de balletwereld te lezen. Maar ik wilde het zelf heel graag schrijven. En toen ging het een eigen leven leiden. Lezers maken fanart en er zijn complottheorieën over wie er achter Truth or Dance schuilgaat. 

Twijfel

Ik weet nu dat het het harde werk allemaal waard was, maar op het moment dat je er middenin zit, en alleen maar afwijzingen krijgt, heb je natuurlijk geen idee of het ooit zal lukken. Ik heb weleens overwogen om naar een waarzegger te gaan, om te vragen of het allemaal wel zin had. Maar ik heb dat toch niet gedaan, omdat ik bang was dat ik gedemotiveerd zou raken als ik een slecht antwoord kreeg. Niet dat ik er écht in geloof, maar je zal maar net zien dat iemand je ontmoedigt door net het verkeerde tegen je te zeggen. Toch heb ik me echt wel vaak afgevraagd hoe het verder moest. Soms heb ik nog een beetje moeite te geloven dat het allemaal echt gebeurt.’

Chinouk heeft haar droombaan gevonden, maar een keerzijde is er ook, zelfs aan het leukste werk ter wereld.

‘Tja, dat is toch de eeuwige twijfel. Je bent zo goed als je laatste boek en ik vind het elke keer weer lastig. Reviews vind ik ook moeilijk. Je kunt zoveel vijf sterren-beoordelingen krijgen, maar als iemand een keer één ster geeft, dan blijf je dat onthouden. Mensen mogen kritisch zijn, maar doordat ik heel actief op social media en daardoor ook erg bereikbaar ben, komt het soms hard aan. Jongeren zijn een geweldige doelgroep om voor te schrijven. Ze zijn ontzettend enthousiast en doen heel veel voor je. Ze geven heel veel. Maar ze zijn ook heel direct en kunnen keihard zijn. Als je in zulke berichten getagd wordt, is dat wel even lastig. Maar ik vind het belangrijk om veel interactie te hebben met lezers en op iedereen te reageren, dus die kritische reacties horen daar dan ook bij.’

Chinouk tijdens een schoolbezoek waar ze jongeren enthousiast maakt om meer te lezen.
Chinouk tijdens een schoolbezoek. Jongeren motiveren en stimuleren om meer te lezen, is haar missie.

Je kunt niet iedereen blij maken. Dat begin ik nu te leren.

Kritiek

‘Ik heb wel echt moeten leren dat een mening maar een mening is. Je kunt niet iedereen blij maken. Eigenlijk zou ik dat wel het liefste willen. Ik zet proeflezers in om zo veel mogelijk feedback te verzamelen voor het boek naar de uitgever gaat. En met mijn uitgever ga ik ook nog een uitgebreide redactiefase in. En als het boek dan in de winkel ligt, komen er altijd toch nog opmerkingen waarvan ik denk: kon ik dat nog maar verbeteren. Zeker in het begin had ik die neiging heel erg, om elke opmerking die iemand maakte zo serieus te nemen, dat ik het liefst mijn boek nog wilde aanpassen. Dat begin ik nu te leren, dat ik dat moet loslaten.

Ik neem het wel mee, probeer ervan te leren, maar ik laat me er niet meer door belemmeren. Als dat tijdens het schrijfproces in je hoofd gaat zitten, wat andere mensen van je zouden willen, kun je niet meer verder schrijven.
Na de trilogie heb ik ook echt even de tijd nodig gehad om te resetten, omdat er toen heel veel op me afkwam. Ik wilde meteen aan een nieuw boek beginnen, maar er kwamen zoveel reacties op de trilogie. Daardoor vond ik het laatste deel moeilijk om te schrijven, omdat je toch de delen ervoor wil overtreffen en aan alle verwachtingen wil voldoen. Dat speelde toen ook heel erg bij het boek erna: hoe overtref ik nu die reeks? En lijkt het er niet te veel op? Toen ik merkte dat ik daar de hele tijd mee bezig was, heb ik er even afstand van genomen. Ik heb het verhaal een paar maanden laten liggen en dat heeft echt geholpen om er weer met een open blik mee verder te kunnen.’

‘Waarom ik zo graag over complotten en wraak schrijf, is omdat ik wil ontrafelen wat daar achter zit. Dat komt uit een heel diepe emotie, die eigenlijk heel ver van me af staat, want ik ben juist niet jaloers en gun iedereen zijn succes. Het is een ontdekkingstocht van mij, wat drijft iemand zo ver? En ik ga tot het uiterste om dat te ontrafelen, ik ontzie mijn personages niet. Soms krijg ik daar zeker ook heftige reacties op. Dan zijn lezers boos omdat ik hun favoriete personage heb vermoord.’

Als je me bewust probeert te demotiveren, dan maak ik daar mijn motor van.

Fotocredits: Prisca Visser
De muur doorbreken

IJVR staat voor het doorbreken van muren die je tegenhouden. Chinouk heeft er veel overwonnen in de vorm van afwijzingen, maar de grootste muur die ze moest overwinnen werd gevormd door mensen in haar omgeving.

‘Personen die zeiden dat ik iets niet zou kunnen, familie, vrienden, collega’s, zij vormden eigenlijk een soort menselijke muur. Soms had ik het daar echt heel moeilijk mee. Gelukkig hadden mijn ouders wel altijd vertrouwen in me en bleef ik ook in mezelf geloven. Ik heb het nu omgedraaid. Die menselijke muur, daar haal ik nu mijn motivatie uit. Als ik in de put zit, denk ik daar vaak aan terug en dan ga ik voor mezelf na wat ik allemaal tóch bereikt heb. Ik weet dat veel van die mensen mij nu nog volgen, en dan vind ik het toch leuk om te laten zien dat het allemaal wél lukt.

Als je me bewust probeert te demotiveren, dan maak ik daar mijn motor van. Eigenlijk maak je me alleen maar sterker. Het is heel typisch, maar zodra iemand tegen me zegt dat ik iets niet kan, dan gebeurt er vervolgens iets wat het tegendeel bewijst. Ik denk dat ik onbewust dan dus nog harder ga werken. Maar ik gebruik niet alleen negativiteit als motivatie, hoor. Ik krijg juist ook heel veel energie van alle leuke reacties. Ik word er heel gelukkig van als ik jongeren weet te bereiken. Er wordt altijd gezegd dat je ze niet aan het lezen kunt krijgen, maar ik zie echt het tegendeel. Ik vind het geweldig om te zien dat ik jongeren wél aan het lezen krijg. En dat ik ze kan inspireren met mijn verhaal.’