dingen die je tegenhouden

Hoe versla je de dingen die je tegenhouden

Heel veel mensen hebben een droom voor ooit. Vul maar in. Ooit schrijf ik dat boek, ooit begin ik mijn eigen bedrijf, ooit solliciteer ik naar die baan die ik écht wil, ooit pak ik die studie weer op. Voor heel veel mensen blijft het bij ooit, en wordt die droom nooit werkelijkheid. En als je ze dan vraagt waarom ze nu niet gewoon gaan doen wat ze zo graag echt zouden willen, dan geven ze je allerlei redenen. Allemaal externe factoren waardoor het niet kan. Deze redenen worden belemmerende overtuigingen genoemd en ze weerhouden ons ervan om bepaalde doelen te bereiken. Maar alleen omdat we ze zelf die macht geven. Dat is natuurlijk hartstikke zonde en daarom gaan we het hebben over de dingen die je tegenhouden en hoe je ze kunt verslaan. 

Belemmerende overtuigingen

De term kwam net al voorbij. Belemmerende overtuigingen. Om te weten hoe we ze kunnen verslaan, moeten we eerst begrijpen wat ze zijn en waar ze vandaan komen. Belemmerende overtuigingen zijn onze eigen opvattingen over de werkelijkheid. Vaak zijn ze heel diepgeworteld, omdat ze bijvoorbeeld voortgekomen zijn uit ervaringen uit onze kindertijd, of omdat het gaat om opvattingen die heel breed gedragen worden binnen een bepaalde groep waar je misschien deel van uitmaakt. Het gaat hierbij om overtuigingen die zo wáár voor onszelf zijn, dat we ze gelijkgesteld hebben aan de werkelijkheid. Omdat we dit soort gedachten als de onwrikbare waarheid beschouwen, kan het erg lastig zijn om deze denkbeelden te veranderen, of zelfs maar ter discussie te stellen. Het onderstaande lijstje geeft een aantal voorbeelden van belemmerende overtuigingen. Herken je er misschien iets in?

  • Ik kan anderen niet vertrouwen.
  • Ik moet manipuleren om mijn zin te krijgen.
  • Hulp vragen is zwak.
  • Ik moet de beste zijn.
  • Iedereen moet mij aardig vinden.
  • Ik mag geen fouten maken.
  • Als ik het niet doe, dan doet niemand het.
  • Ik wil geen aandacht trekken.
  • Het is niet goed om mijn eigen wensen voorrang te geven.
  • Ik heb daar geen tijd voor.
Een ongewoon gesprek

Mijn eigen belemmerende overtuigingen werden voor het eerst uitgedaagd toen ik begin twintig was. Dat gebeurde door het lezen van een boek. Ik kan me dat moment nog goed herinneren omdat het fysiek iets met me deed. Wat ik las, irriteerde me zo erg dat ik niet meer verder wilde lezen. Ik zette het boek terug in de kast en heb het nooit meer opgepakt. Boeken hebben dat vermogen dus –  kunst in het algemeen heeft dat – het vermogen om je ogen te openen, je blik te verbreden en je brein te laten groeien. 

Het boek was Een ongewoon gesprek met God (dit boek gaat niet over godsdienst overigens). In het boek wordt gesteld dat alles wat je doet in je leven, je eigen keuze is. Een boodschap die nu inmiddels beter bekend is onder de naam The Law of Attraction en waar veel populaire boeken over geschreven zijn, zoals The Secret. Maar toen ik Een ongewoon gesprek met God las, waren deze theorieën nog nieuw voor me en de boodschap dat ik alles in mijn leven in eigen hand had, maakte me best pissig. 

Durf uit te dagen!

Ik had destijds namelijk helemaal niet het gevoel dat ik veel te kiezen had gehad. Ik had een patroon gevolgd, net als alle leeftijdsgenoten in mijn omgeving, dat bestond uit school, en daarna meer school en nog meer school. Daarna was ik via stages en een tijdelijke baan in een vast dienstverband beland. Ik had een baan met goede voorwaarden, een korte reisafstand, veel vakantiedagen, en waar ik nog een beetje kon doorgroeien. En nu zat ik daarin vast, als drieëntwintigjarige, omdat ik dacht dat dat zo hoorde.

Het laatste waar ik na al die jaren studie zin in had was om nóg een studie te volgen. (En hallo! Stel je voor, dan was ik vier jaar verder als ik klaar was, een stokoude zeventwintigjarige.)  Verder vond ik dat ik fulltime moest werken, want hoe kon ik anders ooit een huis kopen? En ik wilde natuurlijk niet als lui gezien worden door familie en vrienden. En zo waren er nog talloze andere verwachtingen waar ik van mezelf aan moest voldoen, vooral omdat ik dacht dat ánderen dat van me zouden verwachten.

Nou, die zin uit dat boek rammelde dus wel even flink aan mijn wereldbeeld. En het heeft lang geduurd voordat ik wilde toegeven dat Een ongewoon gesprek met God gelijk had en ik niet. In eerste instantie bleef ik vasthouden aan mijn gebeitelde principes. En iedereen bevestigde ook aan mij dat ik het bij het juiste eind had. Dat de salarisstrook aan het eind van de maand het ultieme doel was. En dat het dus complete onzin was wat er in dat boek stond. Logisch, want als je je denkbeelden bespreekt met mensen met dezelfde achtergrond, en overeenkomstige belemmerende overtuigingen, is de kans groot dat ze bevestigd worden. Dit is precies hoe zulke overtuigingen tot stand komen, en in stand blijven. Tót je ze durft uit te dagen.

Jij hebt de controle over je eigen leven

Naarmate ik ouder werd, nieuwe dingen ontdekte, veel boeken ging lezen, mezelf bleef ontwikkelen, werd het me steeds duidelijker. Mijn eigen opvattingen staan niet gelijk aan de werkelijkheid. Ik begon een andere waarheid te zien, dat alles wat we doen inderdaad onze eigen keuze is, en ook hoe we omgaan met omstandigheden die niet door onszelf zijn gekozen.

Van mijn 17e tot mijn 23e had ik volop keuzemogelijkheden gehad. Ik had niet hoeven kiezen voor een opleiding die paste bij mijn beroepskeuzetest, die dichtbij huis was, en die zo goed als zeker een baangarantie opleverde. Ik had langer de tijd kunnen nemen om uit te zoeken wat ik graag wilde doen, iets creatiefs misschien. Maar dat deed ik niet omdat allerlei dingen me tegenhielden. Omdat ik het niet durfde, dacht dat ik het niet zou kunnen, vond dat het niet zo hoorde, dat ik maar iets ‘normaals’ moest doen, zoals iedereen, en dat ik al helemaal geen talent kon hebben voor zoiets hoogdravends als kunst. En dat noemen we dus onze belemmerende overtuigingen.

Aan de slag

Inmiddels heb ik mijn leven omgegooid en stippel ik zelf mijn eigen pad uit. Dat illustreert dus dat het wel degelijk mogelijk is om die nare overtuigingen achter je te laten. Met de meeste belemmerende overtuigingen die me destijds in de weg zaten, heb ik afgerekend. Al merk ik dat sommige zo diep zitten dat ik er nog steeds hard aan moet werken om ze niet de overhand te geven. 

Voor de één zal het sneller gaan dan voor de ander om die overtuigingen los te laten, maar een eerste stap is ze erkennen. Probeer onder woorden te brengen wat de dingen zijn die jou tegenhouden om bepaalde doelen te bereiken. Kijk daarna kritisch naar het rijtje dat je opgeschreven hebt. Zijn al die redenen nou echt zo waar? Wat kost het je om die denkbeelden in stand te houden en wat zou het je opleveren als je ze kon loslaten?

Angst als raadgever

Belemmerende overtuigingen komen in alle soorten en maten, maar vaak hebben ze één grote gemene deler. Angst. Let er maar op, bijna alle redenen die je opvoert om dingen niet te doen, hebben te maken met het wegvallen van zekerheden, of de angst om zelf tekort te schieten. Het is zelfs aangetoond dat mensen veel harder bereid zijn te werken om te behouden wat ze hebben, dan om iets te winnen wat ze nog niet hebben.

Onzekerheden zullen altijd een rol spelen. Maar jij bepaalt zelf in welke mate ze de baas zijn over jouw leven en de beslissingen die je neemt. Kies je ervoor keuzes te maken gebaseerd op jouw angst? Of kies je voor wat je echt wil, hoe groot en onbereikbaar dat ook lijkt te zijn? 

En nu verder

Ik ben zelf ook geen durfal. Ik heb heel gefaseerd en voorzichtig stappen gezet. Tot ik er klaar voor was om de knoop door te hakken. In ons blog Werk maken van je passie, zo pak je het aan geven we hier tips voor. Lees ook: De muur doorbreken.

Als je er klaar voor bent om werk te maken van het verslaan van die vervelende belemmerende overtuigingen, helpen we je graag verder. Laat je naam en e-mailadres achter, en ik stuur je mijn gratis werkblad met drie handig te volgen stappen om korte metten te maken met de dingen die jou tegenhouden.


.

Tekst: Priscilla van Gastel

Priscilla van Gastel (1983) is schrijver, ondernemer en loopbaancoach. Na twaalf jaar in loondienst gewerkt te hebben, koos ze voor een carrière als creatieve zelfstandige. Ze helpt graag anderen met het waarmaken van hun creatieve ambities.