Werk maken van je passie, zo pak je het aan.

Follow your passion, not your paycheck

Het klinkt zo voor de hand liggend. Je passie volgen, doen waar je van houdt. Aan de kant met conventies, 9-tot-5 mentaliteit, en wég met die saaie baan. Het lijkt eenvoudig genoeg, maar hoeveel mensen ken jij nu echt die dit zomaar gedaan hebben? En dan bedoel ik niet alle selfmade people die je op Instagram hun digital nomad leven ziet leiden, maar gewoon in je eigen omgeving. Harry van accountancy, hoelang zit hij al op zijn plek, in dat kantoor op de derde verdieping? En Marian van legal? Of Julia van inkoop? De meeste mensen in je omgeving zijn waarschijnlijk van plan om tot hun pensioen in vast dienstverband te blijven. Misschien stromen ze door, solliciteren ze naar een betere functie bij een groter bedrijf. Maar verder zijn ze helemaal content met het leven dat ze leiden.

En zelfs als dat niet zo is, blijven veel mensen gewoon met gezonde tegenzin naar hun werk gaan, dag in, dag uit. Uitkijkend naar de volgende vakantie. Je weet wat je hebt, maar niet wat je kunt krijgen. En dus ploeter je maar voort, de zekerheid koesterend die je door de jaren heen hebt opgebouwd. Want zo makkelijk is het helemaal niet om dat allemaal overboord te gooien.

Redenen

Misschien vind je je werk allang niet leuk of uitdagend meer, maar het betaalt wel je rekeningen, de reisafstand is minder dan een halfuur, je hebt leuke collega’s, gegarandeerde vakantiedagen en pensioenopbouw. Gooi je dat zomaar weg om die droom van je eigen cupcakewinkel waar te maken, of om zelfstandig documentairemaker te worden, een boek te schrijven, of je eigen sieraden te maken en verkopen via je webshop? Daar kun je toch helemaal niet van léven? En dat klopt. Waarschijnlijk niet. Nog niet.

Al je bezwaren snap ik. Ik kén ze van binnen naar buiten en heen en terug. In de twaalf jaar dat ik als HR-functionaris werkte en de veiligheid van die heilige paycheck verkoos boven mijn creativiteit, heb ik ze ook ontelbare keren door mijn hoofd laten gaan. Ik had geen hekel aan mijn werk, maar ik merkte wel dat het de laatste jaren steeds meer energie bij me wegnam en dat het me niet meer uitdaagde, ook al volgde ik cursussen en probeerde ik mijn functieinhoud te veranderen. Waarom ik het twaalf jaar volhield en toen ineens niet meer, is moeilijk te verklaren. What changed? Er was niet één moment dat me een groot verhelderend inzicht verschafte, ik won geen jackpot, en ik had nog steeds dezelfde angsten en onzekerheden. Ik besloot alleen dat het genoeg geweest was, en dat ik het anders wilde doen.

Toen ik eenmaal besloten had mijn baan op te zeggen, en dat ook kenbaar maakte, kwamen steeds meer mensen naar me toe om hun eigen twijfels en worstelingen op werkgebied met me te bespreken. Heel veel mensen doen werk dat eigenlijk geen goede match is met hun persoonlijkheid en loopbaandoelen. Iets wat me in mijn werk op personeelszaken opviel, is dat mensen vaak het gevoel hebben geen kant meer op te kunnen. Ze nemen geen eigen verantwoordelijkheid meer, omdat ze geen opties meer zien. Dit is hoe het is, wat moet je anders, je zit vast.

If you don’t like your job, quit.

Heel lang zag ik dit zinnetje dagelijks, zonder er iets mee te doen. Ik had het thuis in een lijstje, samen met wat andere inspirational quotes. Elke dag zag ik het, zonder ernaar te handelen, want ik had redenen. Allerlei belangrijke redenen om die baan niet op te geven.
Dat zinnetje hing er natuurlijk niet voor niets. Ik had het uitgekozen omdat het appelleerde aan een gevoel dat ik had, en wat steeds opnieuw de kop opstak. Toch vervulde het me ook van een zekere opstandigheid elke keer als ik er voorbij liep. Quit. Gewoon stoppen. Hoe dan? In mijn hoofd speelden dan alle REDENEN weer op, waarna ik mezelf vertelde dat ándere mensen misschien zulke rigoreuze beslissingen met hun leven konden nemen, maar niet ik. Voor mij was dat gewoon niet weggelegd.

Think again

En dat zag ik dus verkeerd. Want met mijn twaalfenhalfjarig jubileum bij mijn werkgever in zicht, diende ik op een dag mijn ontslag in, omdat ik wist dat ik zo niet verder kon. Ik heb nog geen moment spijt gehad van die beslissing, al zeg ik er meteen bij dat het niet alleen maar rozengeur en maneschijn is geweest sindsdien. Ik maak langere dagen, soms steek ik energie in projecten die niet doorgaan, of die uiteindelijk weinig opleveren, ik heb geen doorbetaalde vakanties en aan het eind van de maand neem ik geen salarisstrookje meer in ontvangst. Maar die dingen kunnen niet de reden zijn om in een baan te blijven hangen die niet bij je past.

If you don’t like your job, quit. Zo simpel is het dus echt. En nu ik aan de andere kant van die zin sta, besef ik pas hoe belangrijk het is om dit advies serieus te nemen. Als je geen plezier haalt uit je werk, als je jezelf steeds meer voelt inkrimpen en verschrompelen, dan moet je weten dat je er iets aan kan doen. Echt. Je kán het. Volg je passie, jaag je droom na, doe iets voor jezelf, want dat maakt je een gelukkiger mens. Lukt dat allemaal van de ene op de andere dag? Nee. Maar daarom kun je nog wel een begin maken. En waarom niet meteen nu?

Maak een plan

We hebben het hier over een grote verandering. Je leven omgooien doe je niet zomaar onbezonnen, omdat je nu dit artikel zit te lezen, toch al een baaldag had en denkt: f*ck it! Een grote verandering vergt een plan, en een plan als dit bestaat uit een heleboel kleinere stappen die uiteindelijk zullen leiden naar je doel. Begin vandaag nog met het verkennen van die stappen. Schrijf ze op en maak werk van stap één. Daar begint het.

Als je wilt kunnen leven van je hobby fotografie, dan ga je er nu voor zorgen dat je de beste skills ontwikkelt die voor jou haalbaar zijn. Je gaat cursussen volgen, naast je baan. Je begint misschien een blog, naast je baan. Je runt een steeds groeiend Instagramaccount, naast je baan. In je vrije tijd ga je fotograferen, zoveel je kunt. Je haalt een opdracht binnen, naast je baan. En dan nog één. Je gaat misschien een dag minder werken. Je krijgt steeds meer opdrachten, naast je baan. En op een gegeven moment, zul je die laatste woorden “naast je baan” weg kunnen laten.
Je zult niet morgen je ontslag kunnen indienen, maar je kunt wel morgen alvast die eerste stap zetten, door je in te schrijven voor die cursus.

Final checklist

Oké, veel om over na te denken. Maar misschien heb je voor jezelf je doel nog helemaal niet zo helder. Misschien weet je nu al dat je een roman gaat schrijven, of weet je op dit moment alleen nog dat je nú iets doet wat je in ieder geval niét wilt, zonder te weten wat dan wel. Wederom: ik snap je. Ook ik heb heel lang in datzelfde bootje gezeten. En ja, ik heb die roman geschreven (Zonder jou), en ik heb een eigen bedrijf gestart (IJVR), maar ik ben er nog steeds niet uit wat ik nu écht wil met mijn leven. Soms is het niet één ding waar je voor in de wieg gelegd bent, soms zijn het meerdere dingen tegelijk, of veranderen je doelen gaandeweg.

  • Bepaal wat je belangrijk vindt in werk, en waar je goed in bent. Zoek de match tussen deze twee. (Niet weten wat je wilt, is lastig. Maar weten wat je niét wilt, is een groot geschenk, ook al lijkt dat op het eerste gezicht niet zo. Het zegt heel veel over de aspecten van je werk of leven die je wil veranderen. Kijk eens goed naar de reden waarom je iets niét meer wilt, en probeer dat te linken aan wat je dan wel wil.
  • Creëer een buffer. Uitvinden wat je dan wél wil doen met je leven, kost tijd. Ik heb ruim twee jaar lang alles wat ik kon missen van mijn salaris opzij gezet, zodat ik een periode zonder inkomsten kon overbruggen. Zo had ik tijd om een eigen bedrijf te starten en te beginnen aan het schrijven van een nieuw boek.
  • Lijkt je doel onbereikbaar? Probeer het op te delen in kleine stappen. Misschien kun je bijvoorbeeld je werkuren terugschroeven, zodat je meer tijd hebt om andere talenten te ontplooien. Zo schreef ik naast mijn werk samen met mijn zus een boek, waardoor ik ontdekte dat ik veel meer creativiteit in mijn werkomgeving nodig had.
  • Weet je echt niet wat je wél wil? Volg je nieuwsgierigheid. Doe een cursus, besteed meer tijd aan je hobby, volg je interesses of ontwikkel nieuwe. Uiteindelijk zul je merken van welke dingen je energie krijgt en dat helpt je stappen in de juiste richting te zetten en te ontdekken wat jou vleugels geeft.
  • Wat is je worst-case-scenario? Stel je voor dat het helemaal mis gaat. Als je merkt dat je je door doemdenken laat tegenhouden, gebruik het dan eens in je voordeel. Schrijf maar eens op wat er allemaal mis kan gaan. Als je je het ergste scenario voor de geest hebt gehaald wat je je kunt indenken, ga je bedenken hoe je die problemen weer op zou kunnen lossen. Maak daarna een inschatting van hoe groot de kans is dat dit probleem zich echt zal voordoen. Je zult zien dat heel veel van je angsten ongegrond zijn, of makkelijker op te lossen dan je denkt als je er midden in de nacht van wakker ligt.
  • Wat valt er te winnen? Schrijf daarna ook op welke positieve veranderingen je kunt verwachten en weeg die af tegen de negatieve uit je worst-case-scenario. Wat weegt zwaarder? Soms ben je zo druk bezig je voor te stellen wat er allemaal mis kan gaan, dat je vergeet dat er ook heel veel te winnen valt. En zou het niet eeuwig zonde zijn als je dat niet eens probeert?

Tekst: © Priscilla van Gastel
Fotocredits: © IJVR en Evelien Oerlemans